Chim có thể phát triển chân, móng, xương, tay, lông … bò sát trong các giai đoạn đầu đời, nghe có giống giống thuyết lặp lại hình thái của Haeckel không? Một điều chúng ta cần nhớ là những thứ nghe giống nhau chưa chắc đã là một, chỉ một chi tiết nhỏ cũng có thể hoàn toàn thay đổi cục diện (“Mỗi gia đình có hai con, vợ chồng hạnh phúc” và “Mỗi gia đình có hai con vợ, chồng hạnh phúc”). Cái này không phải là quan niệm lỗi thời “các sinh vật cao cấp trong quá trình phát triển trải qua đầy đủ các giai đoạn giống sinh vật cấp thấp trưởng thành”. Còn thực sự ngày nay sinh học cho rằng các sinh vật giống nhau trong quá trình phát triển là do sự tương đồng trong các mạng lưới dịch mã và điều hòa và các yếu tố khác.

Cũng giống như đối với tiến hóa cá voi thì có nhóm Gatesy đã dày công phân tích 250 tài liệu để đúc kết ra được một cây gia phả chính xác nhất, Stephen Brusatte và cộng sự ở Đại học Edinburgh ở Scotland đã xem xét 152 loài khủng long ăn thịt đi bằng hai chân trong họ khủng long đã sinh ra cả T-rex và chim. Các  dữ kiện đã cho phép họ so sánh thống kê về 853 đặc điểm trên các sinh vật này, xem xét tất cả mọi thứ từ sự có mặt hay vắng mặt của lông vũ đến kích cỡ của khoảng hở giữa các xương cổ tay. Nếu có gì đó mâu thuẫn, hay nếu thật sự khủng long và chim không hề có bà con, thì giả thuyết theropod-chim sẽ không thể trụ nổi một bài kiểm tra có quy mô chỉ 1/10 như thế.

Tôi thấy cách các nhà khoa học không có cỗ máy thời gian trong tay mà có thể lần ra từng ấy thông tin về quá khứ thật là lợi hại. Họ cứ đặt những câu hỏi nhỏ, giải được (giả thuyết con), thu thập và cho ra số liệu cho đến khi bức tranh toàn cảnh dần sáng tỏ, giản dị mà thông minh. Dù bạn có thấy những lập luận và những thí nghiệm trên thuyết phục hay không, bạn cũng phải công nhận rằng cáo buộc thuyết tiến hóa là không thể kiểm chứng là một sự vu khống lố bịch. Nếu các nhà khoa học biết chắc không có tiến hóa và cần phải bao biện, thì sẽ không thể có bài viết cần đến trên 30 tài liệu khác nhau này. Trái ngược hoàn toàn với những cáo buộc rằng thuyết tiến hóa là giáo điều bất khả chất vấn, các nhà khoa học đã và đang miệt mài thử nghiệm và xem xét tất cả mọi mặt, từng chi tiết nhỏ đều được săm soi (cả một cái xương tí teo hình hạt đậu trên cổ tay!).

Dù quan điểm hiện tại của khoa học đúng hay sai thì cũng là do họ đang trên con đường vượt qua đủ mọi trở ngại để mò mẫm tri thức thiêng liêng cho nhân loại mà thôi. Như tôi thường viết trên EvoLit, ngày mai có thể thuyết tiến hóa sẽ bị chứng minh là sai, nhưng ngày hôm nay cả cộng đồng khoa học tiến hóa làm việc nghiêm túc và cống hiến cần mẫn vẫn chưa thấy gì, nên ngày mai rồi tính ^^.

Ngược lại, ngoài những chỉ trích kém kiến thức và lười tư duy thì người chống tiến hóa  đã làm cho khoa học được gì? Họ có trình bày kết quả xét nghiệm di truyền cho thấy chim không có quan hệ gần gũi với bò sát không? Họ có chạy các phép thử thống kê trên các dữ kiện đã có về hình thái không? Họ có phân tích quá trình phát triển phôi thai để chứng minh chim khác biệt hoàn toàn với cá sấu? Họ có thực hiện các thí nghiệm bác bỏ những kết quả trên?… Không và không, không hề có những phản biện một cách trí thức bằng công bố hàn lâm như tác phong của các nhà khoa học thực thụ, chỉ là những gào rú “thuyết tiến hóa là một thứ tôn giáo!” trống rỗng vô giá trị, bất chấp sự thật. Đó, chính là sự khác biệt của trường phái “bó tay” và trường phái “vác cuốc lên và đi”.

Bạn đọc tinh tế hẳn đã đấy 1. Trong ô chuyển tiếp không phải cùng một con & 2.Và thứ tự thời gian cũng lộn xộn, con mang loại lông cơ bản nhất lại trẻ hơn con gần “hoàn thiện” cả chục triệu năm tuổi. Và dĩ nhiên người chống tiến hóa không thể bỏ qua cơ hội chất vấn điều này, rồi chưa đợi trả lời, tự tin mở rộng rằng cả thuyết tiến hóa phải sai.

Đó là câu hỏi chống tiến hóa hợp lý của kỳ này: tại sao lại có nghịch lý chim cơ bản xuất hiện sau chim hoàn chỉnh hơn? Chắc chắn chúng ta phải trả lời, nhưng học nhiều rồi, chơi tí thôi rồi quay lại.

Trẻ em, đặc biệt là bé trai, ở Mỹ có thể đọc vanh vách tên đủ loại khủng long lớn nhỏ. Với người lớn Việt Nam chúng tôi có yêu cầu thấp hơn, phân biệt chim và khủng long. Nếu chúng quả thật không có bà con gì, thì chỉ việc nhìn nắm xương ta cũng có thể trả lời dễ dàng hen?

READY?

GO!

Hổng lẽ miễn ta thấy cánh to, lông dài thì gọi là chim?

Này thì lông dài

Nếu chấp nhận một con chim có thể có răng, có ngón, có đuôi dài, có mu khủng long… có đủ thứ của bò sát mà chim ngày nay không có, thì tại sao không coi con này là chim?

Ornithomimus

Tôi có cảm giác chúng ta đang đặt vụ chim hay không chim dựa trên tư thế cánh tay thằng nào giống gà hơn. Con này thì sao?

Đây là chim hay khủng long?

Tôi đoán độc giả EvoLit sẽ đưa đáp án 50/50, nhưng các trang chống tiến hóa thường bảo Archaeopteryx 100% là chim.

Ừ, nó là chim, ngoại trừ việc nó có xương đuôi khủng long (hình ghi đuôi dài là để giữ thăng bằng, chim hiện đại cũng cần thăng bằng nhưng lại không cần cái đuôi ấy), ngoại trừ đôi bàn tay khủng long, ngoại trừ kiểu xương mu khủng long, ngoại trừ răng khủng long, ngoại trừ không có xương ức v.v. Khi ta phải “ngoại trừ” >5 lần thì tôi cho rằng con vật này không “rõ ràng” là “chim 100%” như người chống tiến hóa  nói.

Một trong hai hình dưới đây là một con khủng long “Compy” và một mẫu vật Archaeopteryx. Bạn sẽ lấy tiêu chuẩn gì để để phân biệt chúng? Và những tiêu chí ấy có đủ rõ ràng không với hai “con” khác nhau, không thể tiến hóa thành nhau cho dù có 100 tỷ năm?

Giống như thuyết tiến hóa dự đoán, chúng ta đã tìm thấy những sinh vật xóa nhòa ranh giới giữa khủng long theropod và chim. Theo Stephen Brusatte, “Chim đã trở nên “giống chim” hơn từ từ” và “Không hề có bước đại nhảy vọt nào từ không-phải-chim thành chim, chỉ có một sự chuyển tiếp mượt mà, liền mạch“. Đám này tôi đề nghị chúng ta gọi là “chim khủng”, vì không biết gọi chúng là giống gì.

Mini game đã câu giờ đủ nhiều, ta phải làm cho ra lẽ tại sao khủng long khác chim lại xuất hiện sau khủng long giống chim?