Đừng phức tạp hóa vấn đề! Định luật II Nhiệt động học và Thuyết tiến hóa, Phần 1

À… Thermodynamics – nhiệt động học, người lạ “nóng bỏng” mà các kỹ sư, nhà khoa học đều đã từng quen. Với giới bình dân thì nó chỉ được biết đến trong nhóm những người chống tiến hóa (NCTH), vì họ cho rằng nó mâu thuẫn với thuyết tiến hóa. Ô queo, cách nhanh nhất để phản biện đa số NCTH là hỏi họ môn này nghiên cứu cái gì, dùng để làm gì. Đa số sinh viên học xong còn chẳng biết nữa là :)).

Thật ra môn này cực hay nhé.

Nó giải thích được vì sao mực nhỏ vào nước lan ra tứ phía mà không cụm lại.

Vì sao ở nhiệt độ phòng đá chảy thành nước mà nước không tự đông thành đá.

Vì sao có những phản ứng hóa học tự xảy ra, có những cái không xảy ra hay phải xúc tác.

Và nó giải thích được vì sao quần áo bạn bỏ vào máy giặt không tự gấp gọn lại.

Tìm hiểu về nó, tôi đã nghĩ “Quao, đây là quy luật của các quy luật!”.entropy 2

Lí do chúng ta không nên dạy con nít về entropy. Nguồn

Thật vậy, Ngài Arthur Stanley Eddington tuyên bố Định luật II nhiệt động học có vị trí tối thượng trong các định luật của tự nhiên, còn Einstein cho rằng đó là định luật duy nhất sẽ không bao giờ bị bác bỏ trong phạm vi áp dụng của các nguyên lý cơ bản của nó. Nhưng tại sao? Tôi cũng bứt rứt muốn kể với bạn đọc Sinh Tiến hóa từ lâu. Nay tìm được mấy bài báo có bình duyệt (peer-reviewed, tức là đã được các chuyên gia trong lĩnh vực phê duyệt trước rồi mới được đăng) với những tính toán rất rõ ràng và cũng có bạn T.Tran (tác giả của bài Gödel cực hot) để tham khảo nên xin mạnh dạn trình bày luôn.

Tôi chia bài viết thành ba phần, phần 1 tôi chỉ dùng lý luận và kiến thức cơ bản, phần 2 tôi dẫn những tính toán của các nhà vật lý thứ thiệt để cho thấy toàn bộ lịch sử tiến hóa Trái Đất có lặp lại cả trăm lần cũng không “xi nhê” gì với cân bằng năng lượng, và phần 3 tôi sẽ đưa ra cơ chế đề xuất sự hình thành sự sống và tiến hóa của quá trình quang hợp. Mời các bạn theo dõi:


entropy1

Còn nhà vật lý Nam Cao của chúng ta phát biểu về entropy như sau: “Cuộc đời quả thật cứ mỗi ngày một thêm đáng buồn…”

Như bất kỳ sản phẩm trí tuệ nào những người đàn ông da trắng được vẽ tranh sơn dầu hay chụp hình đen trắng nghĩ ra, quần chúng đã đón nhận và giả vờ hiểu Định luật II kiểu đại trà như sau: Entropy – độ lộn xộn hay sự hỗn loạn – của vũ trụ lúc nào cũng phải tăng. Tình cờ điều này hao hao với niềm tin “thế giới đang suy đồi” và “vạn vật tiến về hỗn mang” của nhiều người nên nó càng mang tính “thánh chỉ”. Từ đây dễ thấy vì sao nó bị dùng để tấn công thuyết tiến hóa: Các tế bào của tôi được đặt trong các mô cơ quan có vị trí rất cụ thể, hình dáng đặc trưng và chức năng riêng biệt. Tôi đang ở trạng thái rất trật tự, entropy của tôi thấp so với chung quanh. Tôi là sản phẩm của tiến hóa, trước tôi là các sinh vật ít phức tạp hơn, trước đó nữa không có sự sống. Nếu sự lộn xộn luôn tăng, làm sao có thể có những sinh vật có mức tổ chức cao dần dần theo thời gian?

Nhưng đó chỉ là nghĩa rất tượng hình của từ “hỗn loạn”. Thực chất, ta khó lòng nhìn bề ngoài mà phán thế nào là hỗn loạn, thế nào là trật tự. Một tảng băng rất lởm chởm trôi trên mặt hồ không gợn sóng, cái nào “hỗn loạn” hơn? Mặt hồ. Tách trà nóng hay tách trà nguội “trật tự” hơn? Trà nguội. Còn một chén đường nấu chảy với một chén đường cát? Cánh tay người có tính khéo léo cao, hay cánh tay vượn khỏe khoắn, bền bỉ? Đôi chân của loài tổ tiên với đầy đủ các ngón hay đôi chân thiếu ngón nhưng chạy rất nhanh của ngựa ngày nay?

Chỉ nhìn thôi không thể phán được là do Định luật II và entropy thật chất không phải về ngoại hình mà là về năng lượng.

52b4407402fa6

Nhưng có những điều nhìn vô là biết “loạn” ngay!

Khó có thể ngờ là “định luật tối thượng” lại có nguồn gốc rất “chợ”: khi các kỹ sư muốn tìm cách cải tiến máy hơi nước trong cuộc cách mạng công nghiệp I. Từ khi máy hơi nước được phát minh, các kỹ sư và nhà khoa học tất tả tìm cách làm cho các cỗ máy hoạt động với hiệu suất càng ngày càng cao hơn. Người ta phát hiện ra:

“Không thể chế ra động cơ vĩnh cửu” tức là không bao giờ có một cỗ máy chạy mãi không ngừng.

“Năng lượng không thể chuyển từ dạng này sang dạng khác mà không hao hụt tí nào”

“Năng lượng có xu hướng chuyển từ dạng tập trung sang dạng phân tán”

Tất cả những điều trên thật ra đều chỉ là một quy luật duy nhất: entropy của một hệ kín luôn có xu hướng tăng lên. Entropy là gì thì xin phép mượn lời văn hóm hỉnh, mượt mà của Giáo sư Nguyễn Tiến Zũng trong bài Tất cả là tại Ên Trô Pỳ

“Thằng quỉ sứ này luôn làm những việc phá phách, nhưng nó ẩn danh cho đến tận năm 1865 mới bị một lão người Đức tên là Clausius phát giác ra, và gọi nó là thằng Entropy, có nghĩa là thằng xáo trộn hỗn độn. Theo gốc Hy Lạp, “tropy” (τροπή ), có nghĩa là thay đổi, chuyển hướng, còn “en” có nghĩa là “bên trong”.[…]

“Một đặc điểm nhận biết thằng En Trô Pỳ là, nó là thằng ăn hại năng lượng. Ví dụ, khi xe ô tô đi trên đường phẳng nằm ngang vẫn tốn xăng, chính là vì thằng Entropy ăn mất năng lượng do động cơ chạy xăng tao ra, qua các thứ ma sát. Cụ Newton đã nói năng lượng luôn bảo toàn, không bị mất đi. Thế nhưng, năng lượng dự trữ trong xăng là năng lượng hữu ích, có thể dùng để làm việc này việc nọ, còn năng lượng khi đã bị thằng En Trô Py ăn vào, thì trở thành năng lượng vô dụng, ta khó có thể đòi lại để dùng đươc nữa! Tuy nhiên, bản thân Ên Trô Pỳ không phải là năng lượng, nó chỉ là thằng phá phách biến năng lượng hữu dung thành vô dụng trong quá trình béo lên của nó thôi.”

2qma46

1entropy

Nguồn

Đó, entropy thật ra chỉ là thước đo độ vô dụng của năng lượng. Năng lượng ở dạng tập trung thì sẽ làm được việc này nọ, còn năng lượng đã dùng rồi, phân tán tứ tung không còn làm gì được nữa thì vô dụng – entropy cao. Với entropy là S thì trong hệ cô lập (không có năng lượng đi ra đi vô, tức dQ =0) thì entropy luôn tăng chỉ có nghĩa là dS/dt >= 0 (Hay đạo hàm theo thời gian của entropy trong một hệ cô lập không bao giờ âm). Đây, chính là Định luật II Nhiệt động học.

Đọc bản chất rồi thấy hình như nó hổng còn liên quan lắm tới thuyết tiến hóa, nhỉ? Sau đây là các lý do thuyết tiến hóa KHÔNG THỂ vi phạm định luật II.

1. Vũ trụ quá rộng. Hãy nhắm mắt và hình dung độ rộng của vũ trụ. OK, bạn sai rồi, vũ trụ rộng hơn thế rất rất nhiều. Não của chúng ta không được trang bị đủ để thực sự hiểu được những thứ to lớn như vậy, chỉ có thể tìm cách hình dung thôi, như video sau chẳng hạn (có phụ đề Việt)

Chưa cần đi vào bất cứ tính toán nào, ta cũng có thể thấy rằng không có bất kỳ thứ gì xảy ra trên Trái Đất nhỏ bé này có thể ảnh hưởng đến các quy luật của vũ trụ.

2. Trái Đất không phải hệ kín.

Định luật II Nhiệt động học chỉ áp dụng cho hệ kín. Trái Đất không kín vì liên tục được cung cấp năng lượng từ mặt trời. Đơn giản là thế nhưng người chống tiến hóa, ví dụ như ông Phạm Việt Hưng mà chúng tôi nhiều lần phản biện, không chịu.

Ở đây chúng ta thấy ngay một vấn đề về suy luận:

Nếu “Định luật Entropy chỉ đúng với hệ đóng kín”, và nếu “thực ra không có hệ nào là tuyệt đối đóng kín” thì hiển nhiên kết luận phải là “Vì thế, Định luật Entropy thực ra không thể áp dụng một cách tuyệt đối ở bất kì đâu” chứ sao lại là “Vì thế, Định luật Entropy thực ra mang tính phổ quát trong toàn vũ trụ”!?

Hơn nữa, chúng ta không thể khẳng định luôn điều cần chứng minh – có thể thấy cụm “ mọi hệ đều có xu hướng tăng entropy” được lặp lại trong cả dẫn chứng lẫn kết luận! (phần bôi vàng)

Thuyết tiến hóa cũng không hề nói “hệ thống Trái Đất được cung cấp năng lượng vô hạn để duy trì trật tự mãi mãi”, mà nó chỉ nói là Trái Đất đã trải qua 3.8 tỉ năm tiến hóa. Thời gian đó không phải vô hạn (chỉ cỡ ¼ tuổi vũ trụ), cũng chả có gì bảo đảm là sẽ kéo dài đến ngày mai. Còn trong lúc đó:

3. Giảm entropy cục bộ là hết sức bình thường, vì có sự bù trừ bằng cách khác

 

N

Nước ở dạng lỏng rất lộn xộn, ở dạng rắn thì trật tự, vậy quá trình từ nước chuyển thành đá là quá trình giảm entropy cục bộ nhưng vẫn có thể tự diễn ra, là một phần thiết yếu của tự nhiên.

Nếu entropy không bao giờ giảm, chúng ta sẽ không tồn tại. Tự ông Hưng cũng biết điều đó, nên không hiểu sao lại è cổ tiến hóa ra bảo phạm luật.

Ngay cả hiểu theo nghĩa hẹp entropy là tính hỗn loạn, thì có thể thấy ngay quanh mình bao nhiêu ví dụ về tính trật tự tăng lên (tức entropy giảm xuống) qua thời gian. Còn nhớ kiến thức khi xưa ta bé: nguyên tử, phân tử dao động chậm (entropy thấp) khi nhiệt độ thấp, còn khi nhiệt độ cao, chúng “chạy” loạn xạ (entropy cao). Vậy mà một tách trà nóng sau có 15 phút sẽ thành trà nguội. Từ cái hồ có entropy cao vì nước được tự do di chuyển, mùa đông đóng thành băng là tinh thể ngay hàng thẳng lối, entropy thấp. Nước không hình hài, chẳng ai đẽo gọt mà biến thành bông tuyết thiết kế tinh xảo. Tất cả đều tự động xảy ra.

Những hiện tượng này có phản định luật II không? Không hề. Tách trà nguội đi, nhưng đã làm căn phòng ấm lên một xíu xiu, sự giảm entropy cục bộ được bù đắp bằng sự tăng entropy theo cách khác. Cơ thể ta lớn lên hoặc trì hoãn được cái chết (một quá trình tăng/duy trì được trật tự) là nhờ đã phá vỡ trật tự bằng cách biến những món ăn thơm ngon thành những đống chất thải.

order life

Sự sống nhiều phen giữ được quả bóng trật tự, nhưng chung cuộc entropy vẫn thắng!

Còn tiến hóa làm sao để “tiến” cả sinh quyển mà không phạm định luật II?

4. Tiến hóa RẤT thuận định luật II

Những nhà toán học như ông Hưng, hoặc những nhà vật lý nghĩ mình biết tất cả các môn khoa học khác, cần giữ tinh thần khiêm tốn và cầu thị, tìm hiểu kỹ về lĩnh vực ngoài chuyên môn của mình trước khi viết, nếu không sẽ phạm sai lầm y như Ngài Fred Hoyle. Họ thường quên rằng sinh vật không phải những cục entropy thấp đứng trơ trơ thách thức định luật II, mà chúng sống – chính chữ sống đó mới tạo thành chữ Sinh học – Biology. Trong những quá trình sống đó, ta mới thấy sự hài hòa tuyệt đối của sinh quyển và entropy.

a) Bức xạ nhiệt mặt trời (UV) đến với trái đất trên những đường thẳng song song, có mức năng lượng cao, entropy thấp. Thực vật/khuẩn lam dựa vào việc chuyển đổi năng lượng entropy thấp này của ánh sáng mặt trời thành tia hồng ngoại (IR) phân tán có entropy cao để tổng hợp và dự trữ năng lượng hóa học cho chính mình (glucose và ATP), dùng để duy trì sự sống bên trong chúng.

Từ entropy thấp thành entropy cao là “chạy xuống dốc” (downhill), tức là một quá trình rất thuận về năng lượng/nhiệt động học (xuống dốc lúc nào cũng dễ chạy hơn, đúng hem?). Quá trình này nuôi dưỡng thực vật để từ đó, thực vật nuôi dưỡng động vật – động vật tiêu hóa trật tự (entropy thấp) của thực vật thành chất thải và nhiệt (entropy cao) với hiệu suất chỉ 10% (quy luật năng lượng của chuỗi thức ăn). Quá trình xuống dốc chuyển đổi ánh sáng mặt trời từ entropy thấp thành cao không chỉ vận hành bánh răng sự sống (màu xanh lá) mà còn thúc đẩy quá trình “chạy lên dốc” (uphill), tiến hóa sự sống đa bào từ các tổ tiên đơn giản hơn (mũi tên xanh). Tại sao lại như vậy?

Nguồn

b) Mượn thí nghiệm tư duy của nhà sinh học Alexander Schreiber và nhà triết học Steven Gimbel:

Ta có ba đĩa petri tiệt trùng (đĩa chuyên dùng để nuôi cấy vi khuẩn) chứa lượng glucose (đường glu-cô-zơ, một chất dinh dưỡng entropy thấp) bằng nhau. Giờ hãy để nguyên đĩa 1. Dù không có bất kỳ sinh vật nào, glucose trong đĩa 1 cũng sẽ bị oxy hóa rất chậm rãi, tạo ra nhiệt và các phụ phẩm entropy cao hơn. Vậy, entropy trong đĩa 1 sẽ tăng nhưng rất chậm. Ở đĩa 2, 3, ta cấy vào mỗi đĩa 100 vi khuẩn. Vì vi khuẩn phân giải glucose hiệu quả hơn quá trình oxy hóa rất nhiều, nên glucose trong đĩa 2 (đường màu xanh dương) sẽ biến thành nhiệt và phụ phẩm, tức tăng entropy, nhanh hơn đĩa 1 (đường màu đỏ). Giờ nếu trong số các vi khuẩn được cấy vào đĩa 3 có một vi khuẩn có đột biến làm tăng hiệu suất ăn glucose của nó thì sao? Nó, tức đường xanh lá, sẽ sinh sôi nhanh hơn, ăn nhiều glucose hơn và glucose trong đĩa sẽ hết sớm hơn, tức đĩa sẽ đạt entropy tối đa nhanh hơn đĩa 2.

Chỉ bằng suy luận cơ bản, ta thấy rõ rằng môi trường có sinh vật thì sẽ tăng entropy nhanh hơn không có sinh vật, và những sinh vật “tiến hóa hơn” – tức khai thác môi trường hiệu quả hơn các sinh vật khác – sẽ làm tăng entropy của hệ thống nhanh hơn.

Bài báo kết luận: “Chẳng những không hề mâu thuẫn với tiến hóa sinh học, entropy là cơ chế nhiệt động học hỗ trợ cho chọn lọc tự nhiên.

boltzmann

Hình tư liệu không chỉnh sửa: Ludwig Boltzmann say đắm ngắm nhìn một cỗ máy ăn entropy âm tối tân

Thần đồng vật lý Ludwig Boltzmann (1844-1906), một trong những người có đóng góp quan trọng nhất đến khái niệm entropy, miêu tả sự sống như là một sự đấu tranh giành lấy năng lượng tự do. Còn Erwin Schrödinger, một nhà vật lý nổi tiếng nhất về việc nuôi mèo không biết sống hay chết, để trả lời cho câu hỏi tiêu đề cuốn sách của mình “Sự sống là gì?” (1944) đã dùng đặc tính độc nhất vô nhị của sự sống là ăn entropy âm, nhả entropy dương.

Có lẽ hình ảnh gợi cảm nhất, trực quan nhất được vẽ bởi Kênh PBS Space time : sự sống, các hành tinh và thiên hà chỉ như những xoáy nước nhỏ tròn trịa giữa dòng chảy thịnh nộ của toàn vũ trụ. (Xem phút thứ 9:24)

Vậy, từ lâu các nhà vật lý xịn đã không hề thấy có vấn đề gì về entropy với thuyết tiến hóa, hơn nữa còn lấy làm mê đắm cái vật lý của sự sống, ấn tượng trước sinh vật như những chất xúc tác cho sự bành trướng của entropy.

Rõ ràng, về mặt năng lượng, sự sống, sự tiến hóa của chúng ta cũng chỉ là những hiện tượng tạm thời RẤT bình thường. Nhưng nếu bạn vẫn chưa bị thuyết phục bởi phần giải thích lý thuyết này, chúng ta hãy cùng làm những con tính tiền tươi thóc thật ở bài sau nhé?

Nguồn ảnh đầu bài: Sidney Harris

Tái bút:

“Không! Cuộc đời chưa hẳn đã đáng buồn, hay vẫn đáng buồn nhưng lại đáng buồn theo một nghĩa khác”

Điều đáng buồn… cười nhất là ông Hưng dẫn một bài của tạp chí New Scientist nổi tiếng để làm bằng chứng cho khẳng định thuyết tiến hóa phản lại Định luật II – nhưng bài viết lại thấy điều đó tầm phào đến mức chỉ phủ định luận điểm “hệ đóng kín” trong một câu.

Câu trả lời của New Scientist ngắn hơn cả của tôi: Hành tinh này không kín.

Ai chịu công tâm xem qua trên hơn một tá bài phản biện ông Hưng của chúng tôi sẽ nhận ra ngay ông ta không thực sự nghiên cứu và phê bình tiến hóa một cách khách quan, mà chỉ trích dẫn, chỉ đọc những nguồn tài liệu chống tiến hóa thiên lệch, yếu kém về khoa học (thậm chí là không đọc: có thể đoán được ông ta copy vội cái link này vì thấy có những từ khóa yêu thích như “myth” (tiến hóa là thần thoại) :P). Nếu các bạn nghĩ rằng đây chỉ là một sơ suất, hay ông Hưng đang muốn dẫn link “phe đối lập” (thực ra là không đâu ạ, ông này có chính sách kiểm duyệt bình luận trái ý), thì các bạn có thể xem video này về nguyên một bài viết dài mà ông Hưng dẫn những “nguồn” vạch trần ngay lập tức những gì ông ta viết là bịa đặt. Với cái tật phát sinh từ sự cẩu thả trong nghiên cứu và thiếu tôn trọng người đọc của ông Hưng, không biết đã có biết bao entropy bị gieo rắc lên kiến thức sinh học của người Việt Nam!

7 Comments

  1. Tác giả bài này viết rất là hay. Tôi xin được mở rộng 1 tí để các bạn học sinh nếu có quan tâm thì dễ hình dung hơn. Và để khi có dịp đi vào lý thuyết thông tin và thuyết tiến hoá cũng dễ hơn.

    Như tác giả bài này đã cắt nghĩa thoạt kỳ thuỷ Entropy ra đời hoàn toàn là về năng lượng, nó nói rằng năng lượng có xu hướng tiến đến chổ phân tán.
    Ah, nhưng như vậy vẫn chưa đã, chưa khoái. Người ta lại đặt câu hỏi do đâu mà như thế ? Các đại lượng như năng lượng là đại lượng vĩ mô. Muốn hiểu sâu hơn người ta tìm cách đi xuống các phân tử.THì khi đó người ta thấy rằng các nguyên nhân sâu sa mà năng lượng trong hệ kín có xu hướng đi tới chổ phân tán là vì :
    HỆ CÓ XU HƯỚNG ĐI TỚI TRẠNG THÁI CÓ XÁC SUẤT CAO.

    Nó có liên hệ tới Shannon Entropy của lý thuyết thông tin.

    Và nó rất tự nhiên. Ví dụ bạn mở nút chai dầu thơm trong phòng. Trạng thái các phân tử dầu thơm nằm tại toạ độ (0,0) của chai dầu là trạng thái trật tự và trạng thái các phân tử dầu ở tùm lum chổ khác trong phòng là mất trật tự. Như vậy bạn chỉ có 1 trạng thái trât tự và có vô số trạng thái mất trật tự.
    ==> Hệ có xu hướng chuyển từ trạng thái trật tự sang mất trật tự là vì vô trật tự có xác suất cao hơn. ==> Dầu thơm bay tùm lum, ngát hương như mùi tóc em lần đầu hò hẹn.

    À, giờ ta muốn các phân tử đó quay trở lại chai dầu, ta sẽ phải tốn CÔNG lượm chúng nó nhét trở lại.

    Bây giờ chúng ta đi tắt vào thông tin. Tôi cũng tính kể chuyện chi tiết, nhưng hoàn cảnh éo le, chưa làm được nay ta đi tắt vào 1 phần, sẵn dịp này.

    Giờ ta có 1 sinh vật với mã DNA là AABBCCDD. Xin lỗi tôi không rành về sinh vật nên tôi không nhớ các chữ cái để diễn tả DNA nhưng ở đây ta đang làm 1 ví dụ thôi nên để tạm thế. Sinh vật này sinh con, đó là quá trình truyền thông tin con nó sẽ có mã giống nó AABBCCDD.

    Trạng thái AABBCCDD đó là trạng thái trật tự. Các trạng thái còn lại của việc xáo trộn các chữ cái đó là mất trật tự, CHúng ta chỉ có 1 trạng thái trật tự nhưng có 1 đống tổ hợp các trạng thái mà ta gọi là mất trật tự.

    Như vậy theo bạn, theo định luật Entropy trạng thái AABBCCDD đó có xu hướng chuyển về trạng thái mất trật tự không ? Đã cắt nghĩa ở trên các bạn nói ngay là CÓ. Và đó chính là ĐỘT BIẾN.

    Nhưng như thế thông tin sẽ banh chành. Ah ! Hồi này mình kể rằng muốn đem các hạt dầu về 1 chổ thì phải tốn công, Công đó là năng lượng từ ngoài vào, may thay ta có nguồn entropy thấp từ photon mặt trời nên quá trình thứ 2 diễn ra. Đó là Di truyền tức là giữ mã và CHỌN LỌC TỰ NHIÊN.

    Sinh vật thật là kỳ diệu. Nó luôn có xu hướng giữ mã di truyền (xem selfish genes) (dĩ nhiên phải tốn năng lượng). Nhưng tăng Entropy có xu hướng phá mã thông qua đột biến. Hai quá trình này diễn ra song song và tiến hoá đã hình thành như vậy.

    Mã AABBCCDD tăng entropy và cứ cho rằng nó thành 1 tập hợp hỗn độn của việc xáo trộn. Nhưng trong số đó mã BBAACCDD là thích hợp nó sẽ đuợc giữ lại cùng với mã mẹ nó. Vậy ta có 2 mã còn sót AABBCCDD và BBAACCDD. Có mâu thuẫn gì với định luật entropy hay lý thuyết thông tin gì đâu?

    Ah há. Giờ tôi sẽ đóng vai phản biện làm 1 nhà Creationist để phản biện thay cho ông Hưng, tôi làm thay ông Hưng vì ông Hưng phản biện không hay. Tôi phản biện vài câu về thông tin như sau, các bạn thử xem nhá:

    a, Hồi nãy ông nói việc lượm các phân tử dầu thơm nhét vào chai cần năng lượng. Đúng, ta đã có mặt trời. Nhưng còn 1 điều nữa, đó là nguồn trí tuệ thông minh, nếu không làm sao biết chổ chai dầu ở đâu mà nhét ? Giả sử mã AABBCCDD đã đột biến thành tùm lum, tổ hợp các chữ cái A, B, C và D. Nguồn thông minh nào đã chọn hay “nhét” chúng nó lại thành mã con BBAACCDD.
    Câu này dễ. Các bạn chắc trả lời được liền.
    (đáp án, thông tin từ môi trường qua chọn lọc tự nhiên).

    b. Ông ơi, ví dụ của ông rằng AABBCCDD tăng entropy và biến thành tổ hợp hỗn độn để lựa chọn. Ông xem đó là đột biến, nhưng thực tế quá trình đột biến diễn ra đâu phải cái ào. Giả sử nhé, ban đầu làm sao biết mã BBAACCDD là phù hợp. Tôi sẽ phải đi qua tất cả các mã đột biến khác một cách Random để lựa chọn, đúng không ? Như vậy sẽ dẫn đến 2 hậu quả 1 là thời gian sẽ là rất dài, và sinh vật sẽ bị tuyệt chủng trước khi nó tìm được mã phù hợp.
    Câu này khó đa nghe. Ông Hưng chẳng đặt được câu hỏi như vậy đâu.
    …….
    Tính giấu bài mai mốt viết chơi, nhưng mệt quá, kể luôn để các bạn lên mạng search coi chơi.
    Người đặt câu tương tợ thế này nếu tôi không bị nhớ lầm thì là ông Dembski của Creationism thì phải. Ông ta dựa vào 1 định lý nổi tiếng là định lý NFL.
    Rủi thay, tác giả định lý là 1 nhà toán học cực siêu David Wolpert. Ổng trả lời luôn một khi. Xem câu trả lời bên dưới.
    ….
    Sẵn thanh minh dùm các nhà vật lý, toán học luôn. Nhiều bạn học sinh vật, khi thấy nhà “toán học” (dỏm) Hưng nói tầm bậy tầm bạ, và trích dẫn các nhà toán học, hay vật lý khác để đả kích học thuyết tiến hoá 1 cách sai bét, thì thấy ghét mấy cha vật lý, toán học hay lấn sân.
    Thiệt ra thế này, ông Hưng chỉ trích dẫn các ông xưa lắc tí tè, mà thời đó các bạn cũng biết, ngay cả các nhà sinh vật cũng chưa chắc đồng thuận với Darwin.
    Ngày nay, học thuyết tiến hoá không còn là “cục vàng” riêng của sinh vật học nữa. Mà tầm ứng dụng của nó đã lan toả sang các ngành khác, kể cả toán học. Nên mấy ông toán thứ thiệt bây giờ mấy ổng rành tiến hoá lắm. Nhà toán học David Wolpert đã trả lời Dembski bằng 1 thuật ngữ của sinh học thế này “ĐỒNG TIẾN HOÁ” (co-evolution.). (các bạn lên mạng search coi nghe). Nó đại khái : Thông tin không cần đi qua tất cả các biến dị ngẫu nhiên để tìm kiếm, mà tồn tại 1 thuật toán (Algorithm) để tìm kiếm sự tương thích giữa thông tin di truyèn và môi trường sống, vì chính mã di truyền cũng đóng góp trở lại 1 bộ phận của môi trường. Câu văn này tôi viết lộn xộn quá, nhưng ý là chính mã di truyền đóng góp làm thay đổi môi trường, ví dụ con cọp đi, mã di truyền của nó cũng chính là 1 phần môi trường mà con chó phải chịu vì bị cọp rượt. Giữa môi trường mà mã di truyền nó có sự tương tác qua lại, giữa các nguồn mã có sự tương tác trong quá trình 2 mã cạnh tranh và đồng tiến hoá, chính vì điều đó mà không cần đi qua các vị trí của tổ hợp biến dị ngẫu nhiên. Không thể áp dụng NFL.

    Giả sử mã AABBCCDD là con ăn cỏ. Tự nó đóng góp ngược lại môi trường là làm cho hết cỏ. Như vậy hàm fitness trong thuật toán nó đã chọn các biến dị nào không ăn cỏ chẳng hạn, hay ăn ít cỏ, hay ăn cái gì khác như là ăn đậu phọng rang….Tức là thuật toán tiến hoá lúc đó nó không có cần đi qua tất cả các tổ hợp random … mà hàm fitness nó có thể chọn và đào thải ngay. Bạn thấy hàm fitness tức là từ chuyên môn nói về hàm chọn, là cái thông tin lựa chổ để ưu tiên các phân tử dầu thơm vào 1 vị trí nào đó, không có phải từ nguồn thông minh ở đâu ráo mà là do sự tương tác mà nhá toán học David Wolpert đã xài chữ của sinh vật luôn là co-evolution. CHúng ta hay lộn rằng chọn lọc tự nhiên là môi trường lựa chọn, và mã gene tìm kiếm độc lập, dẫn đến áp dụng NFL sai lầm. Và ta cũng nhớ rằng môi trường cũng “tiến hoá” từ khi có sinh vật, nhất là khi có giống người thì CO2 nó ra tùm lum.

    Khó hiểu quá hé. Tôi muốn viết về thông tin và tiến hoá, nhưng tới chổ này tôi thấy khó quá. Và nếu có bạn nào hiểu rành mạch, có thể cắt nghĩa 1 cách “bình dân” không xài toán cao cấp xin hãy cắt nghĩa dùm, vì tôi không hiểu lắm.

    c. Còn câu nữa về nguồn gốc sự sống, và entropy. Nhưng sẵn tác giả bài Entropy sắp viết nên để dành và chờ xem trong sự hồi hộp kỳ thú.

    Số lượt thích

  2. Túm, vấn đề của thông tin là thế này. Thuật toán di truyền đã chứng minh thuyết tiến hoá rất hiệu quả thông qua hàm Fitness lựa chọn, khi có hàm này thì không cần đi qua các tổ hợp, để dẫn đến 1 xác suất quá thấp như ông Hưng hay nói.

    Dembski dẫn định lý NFL cho rằng không tồn tại hàm chọn, vì môi trường là biến ngẫu nhiên.
    Cha đẻ của định lý NFL cắt nghĩa, NFL không áp dụng được vì có đồng tiến hoá.

    Có rất nhiều xu hướng hiện nay của phe Creationist, có thể chịu lùi bước thừa nhận có tiến hoá, nhưng vẫn nói cái hàm chọn, tức là việc lựa BBAACCDD là tiền định CHúa đưa thông tin đó tới, vì mấy ổng bịa định lý Thông Tin không sinh ra. Nhưng các nhà toán học, thông tin hiểu rất rõ rằng, hàm chọn fitness có thể sinh ra. Vì tôi có thí dụ, rằng một con ăn cỏ, ăn tới tàn mạt hết cỏ, thì đã tiềm ẩn 1 hàm chọn ăn cỏ ít, hay ăn cái khác rồi. Và qua đó, thuật toán tiến hoá chạy y chang như người ta thường minh hoạ, nó chạy rất nhanh không cần duyệt toàn bộ biến ngẫu nhiên. Từ đó nó dẫn đến hệ sinh vật có thể dùng hết môi trường thiên nhiên, tận dụng nguồn năng lượng mặt trời và dĩ nhiên ta trở lại là … thúc đẩy tăng Entropy trên toàn vũ trụ.

    Có cái gì hơi lộn tùng xộn xin các bạn thông cảm, vì tôi biết chuyện này có nhiều chổ nhảy cóc.

    Số lượt thích

  3. Có câu chuyện thế này:
    Một cô gái xinh đẹp đang được tán tỉnh bởi 2 chàng trai. Cả hai anh chàng này đều nói với cô gái là có nhà và xe hơi cả rồi. Tuy vậy điều khác biệt là ở chỗ này:
    – Mr A: chỉ nói suông hoặc chìa ra tấm hình chụp ngôi nhà và chiếc xe.
    – Mr B: đưa ra sổ đỏ nhà và cà vẹt xe do anh ta đứng tên.
    Ắt hẳn đến đây các bạn cũng đoán được là cô gái sẽ tin ai hơn rồi chứ gì.
    Thật ra qua câu chuyện này có thể thấy các “Nhà sáng tạo luận” ( tiêu biểu ở Việt Nam là Mr. Hưng) chính là hiện thân của Mr A. Còn các ” Nhà ủng hộ tiến hóa” ( tiêu biểu ở Việt Nam là Mr. Evolit) là hình ảnh phản chiếu của Mr B. Tôi-một đọc giả có lý trí – ( trên một khía cạnh nào đó chính là “cô gái” ở trên) không nói là Mr A đúng hay Mr B đúng, nhưng để lựa chọn thì tôi thà tin Mr B.
    Nói dài nói dai có khi lại nói dại. Túm cái váy lại nói một câu thế này cho nó ” vuông”: nói có sách, mách có chứng nhé các “Bác sáng tạo luận” ới ời ơi.
    P/s: dạo này sao không thấy bài viết mới Ad. Mình mới tình cờ phát hiện trang này nhưng rất khoái, hình như đã đọc hết các bài rồi (hehe mặc dù có nhiều chỗ cũng chưa hiểu). Nhưng không sao, quan trọng là nội dung hay, tư duy logic, đúng trọng tâm. Well done Evolit!

    Số lượt thích

    1. Cảm ơn Mr. Gold rất nhiều nhé. Đọc bình luận của bạn mà tôi vui quá. Tôi rất nể bạn vì tôi mà muốn đọc hết lại các bài viết cũng mất cả tuần :D. Tôi mong sẽ còn mang đến cho “cô gái” thật nhiều thật nhiều những điều sướng não đã mắt nữa, nhé “cô” ơi 😛

      Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s